Η σπουδή του τραγουδιού δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη της φωνητικής τεχνικής. Ο σύγχρονος τραγουδιστής, εκτός απο την τεχνική και τη φωνητική του υγεία, χρειάζεται να αναπτύξει παράλληλα τη μουσική του αντίληψη, την ερμηνεία, το ρεπερτόριο, τον αυτοσχεδιασμό και την ικανότητά του να λειτουργεί πρωτίστως ως μουσικός.

Η ολοκληρωμένη σπουδή του τραγουδιστή περιλαμβάνει:
 

​Μουσική αντίληψη του Σύγχρονου Τραγουδιού

Η Jazz αποτελεί σημαντικό θεμέλιο για τη μουσική αντίληψη της σύγχρονης μουσικής στο contemporary singing. Ρυθμικό σολφέζ, groove, swing, phrasing, αρμονία και αυτοσχεδιασμός αποτελούν βασικά στοιχεία της μουσικής εκπαίδευσης του σύγχρονου τραγουδιστή.

Δεν πρόκειται μόνο για τη μελέτη της Jazz ως μουσικού είδους. Η μεθοδολογία και η μουσική της γλώσσα έχουν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό το σύγχρονο τραγούδι. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν τραγουδιστές και δημιουργοί όπως ο Stevie Wonder, ο Sting και η Whitney Houston, των οποίων η μουσική και η ερμηνεία αξιοποιούν στοιχεία αυτής της παράδοσης.

Η γνώση αυτών των στοιχείων επιτρέπει στον τραγουδιστή να αναπτύξει ουσιαστική μουσική αντίληψη, να κατανοεί τον ρυθμό, τη φρασεολογία, την αρμονία και τη μουσική δομή και να ερμηνεύει με μεγαλύτερη ελευθερία και ακρίβεια.

Η μουσική αντίληψη περιλαμβάνει επίσης τη μελέτη της μουσικής γραφής, των κλιμάκων, των διαστημάτων, των συγχορδιών, της μελωδίας και της ακουστικής αναγνώρισης, καθώς και την εφαρμογή τους στο τραγούδι.

​

Τεχνική της Φωνής και Φωνητική Υγεία:

Η τεχνική της φωνής αποτελεί συστηματική μελέτη για ανάπτυξη του φωνητικού μηχανισμού μέσα από ασκήσεις προσαρμοσμένες στο επίπεδο και στις ανάγκες κάθε φωνής:

Καλλιεργούνται: έκταση, συντονισμός, legato, articulation, portamento,  ευελιξία της φωνής/flexibility, δυναμικές, έλεγχος και ποιότητα του ήχου. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη φωνητική υγεία, στην οικονομία της φώνησης και στην ανάπτυξη μιας λειτουργικής φωνής που μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της μελέτης, της πρόβας, της ηχογράφησης και της performance. Η καλή τεχνική δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η φωνή να λειτουργεί ελεύθερα και φυσικά — «Αφησε τον ήχο να βγεί ήρεμα απο το σώμα, μην τον εξαναγκάζεις»

​​​

Ανατομία και λειτουργία του φωνητικού μηχανισμού και του σώματος:

Μας οδηγεί στην επίγνωση των κινήσεων του σώματός μας, και όχι μόνο των μυών του λαιμού. Με αυτόν τον τρόπο συνειδητοποιούμε τον νευρομυϊκό συντονισμό, οχι μόνο στις χορδές αλλά και σε όλα τα όργανα και μυικές λειτουργίες που συμμετέχουν στην φωνηση και που συνεργάζονται κατά την παραγωγή της φωνής. Η φώνηση επηρεάζεται από τον συντονισμό ολόκληρου του σώματος — από τη γνάθο, τη γλώσσα, τον αυχένα και τους ώμους μέχρι τον κορμό και την κοιλιακή περιοχή, αλλά και την ευθυγράμμιση και την στάση του σωματος.  ​

​

Χαλάρωση και ελευθερη αναπνοή 

Η αποδέσμευση της περιττής μυϊκής έντασης («σφίξιμο»), η τεχνική της χαλάρωσης με βαθειές αναπνοές που βοηθά τον τραγουδιστή να αναγνωρίζει και να αποδεσμεύει τις εντάσεις που περιορίζουν τη φυσική λειτουργία της φωνής, επιτρέπει στη φυσική αναπνοή να λειτουργεί ελεύθερα, και συμβάλει στο να μην εμπλέκονται οι περιττοί μυς. Η χαλάρωση αφορά ολόκληρο το σώμα και ιδιαίτερα τις περιοχές του αυχένα, της γνάθου, του σαγονιού, της γλώσσας, των ώμων, του θώρακα και της κοιλιακής χώρας, επιτρέποντας πιο ελεύθερη αναπνοή και πιο φυσική λειτουργία της φωνής. Η ελεύθερη αναπνοή  βρίσκεται σε λειτουργική ισορροπία με τη μυϊκή δραστηριότητα της φώνησης.

Η τεχνική δεν έχει ως τελικό σκοπό τον υπερβολικό έλεγχο της φωνής, αλλά την ελευθερία της, μέχρι η σωστή λειτουργία να γίνει δεύτερη φύση.​

​

Βοηθητικές τεχνικές για τον τραγουδιστή

• Pilates: Συμπληρωματική σωματική άσκηση που δουλεύει ενεργά το σώμα, με έμφαση στη στάση και την ευθυγράμμιση του σώματος, τον κορμό, τη δύναμη, την κινητικότητα και τον έλεγχο της κίνησης. Η σωστή ευθυγράμμιση του σώματος, του κορμού, των ώμων και του θώρακα υποστηρίζει την αναπνευστική λειτουργία.

• Alexander Technique: Δουλεύει τον τρόπο χρήσης του σώματος, σωματική επανεκπαίδευση, επίγνωση, αναγνώριση και αποδέσμευση της περιττής έντασης, στον συντονισμό και στην ελευθερία της κίνησης. Δεν βασίζεται κυρίως σε ασκήσεις γυμναστικής αλλά δουλεύει τον τρόπο χρήσης του σώματος.

• Κολύμβηση: Συμπληρωματική σωματική άσκηση που καλλιεργεί τη σωματική αντοχή, τον συντονισμό της κίνησης με την λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος, καλλιεργεί την κινητικότητα και το άνοιγμα των πλευρών και υποστηρίζει τη σωστή διαφραγματοπλευρική αναπνοή. Παράλληλα ενεργοποιεί το σώμα συνολικά.

 

Ρεπερτόριο και μουσικό εύρος

 Το ρεπερτόριο δεν επιλέγεται μόνο για να αναδείξει όσα ήδη μπορεί να κάνει ο τραγουδιστής, ούτε μόνο σύμφωνα με τις προτιμήσεις και το προσωπικό του γούστο. Επιλέγονται απαιτητικά κομμάτια που είναι σίγουρο ότι θα τον εξελίξει μουσικά και φωνητικά. Εσύ προτείνεις τα τραγούδια που αγαπάς· εγώ θα σου προτείνω εκείνα που μπορεί να προέρχονται από άλλα είδη τραγουδιού, κλασικό ή τζαζ ή pop, που μπορούν να ανεβάσουν το επίπεδό σου και να σε οδηγήσουν σε ανώτερο επίπεδο, πέρα από τις δεδομένες προτιμήσεις σου. Η μελέτη διαφορετικών μουσικών στυλ διευρύνει τη μουσική αντίληψη και συμβάλλει στη διαμόρφωση προσωπικού ήχου και μουσικής ταυτότητας.

​

Εφαρμογή σε διαφορετικά στυλ – Ανάπτυξη της Δεξιοτεχνίας 

Η εφαρμογή στο τραγούδι σε διαφορετικά μουσικά στυλ, όπως: Jazz, Rock, Pop, R&B και ελληνικό τραγούδι, αναπτύσσει το εύρος αντίληψης της μουσικής. Μέσα από απαιτητικά τραγούδια με αυξανόμενες καλλιτεχνικές απαιτήσεις, που περιλαμβάνουν την τεχνική, το phrasing και την ερμηνεία του κάθε μουσικού ύφους. Ωστόσο, η Jazz και το Κλασικό Τραγούδι αποτελούν τη βάση για την ανάπτυξη της μουσικής αντίληψης και της τεχνικής ευελιξίας, προσφέροντας στον τραγουδιστή τα εργαλεία για να προσεγγίζει τη γλώσσα της μουσικής με ελευθερία διατηρώντας παράλληλα την φύση της προσωπικής του καλλιτεχνικής ταυτότητας. 

​​​

Ορθοφωνία και λόγος

Η σωστή και καθαρή εκφορά του λόγου, σωστή άρθρωση φωνηέντων και συμφώνων, τονισμός, ρυθμός της ομιλίας και γενικότερα η ευκρίνεια της εκφοράς, ειναι απαραίτητα στοιχεία ώστε να γίνεται ο λόγος καταληπτός και να επιτυγχάνεται ουσιαστική επικοινωνία του τραγουδιστή με τον ακροατή χωρίς να αγωνίζεται να καταλαβει τι λές. Δηλαδή, να κάνει τους ακροατές να ακούν και να καταλαβαίνουν ότι αξίζεις την προσοχή τους. 

Ο τραγουδιστής δεν πρεπει να παραλείπει γράμματα, συλλαβές και να ακούγεται κάτι λειψό. Πρέπει να αρθρώνει και να αισθάνεται όχι μόνο κάθε λέξη, αλλά και κάθε γράμμα, κάθε σύμφωνο, κάθε φωνήεν.

IPA (International Phonetic Alphabet) ή ΔΦΑ (Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο): Είναι το σύστημα συμβόλων που αποτυπώνει με ακρίβεια την προφορά των φθόγγων μιας γλώσσας και χρησιμοποιείται για τη μελέτη της σωστής άρθρωσης και προφοράς, ιδιαίτερα στην εκμάθηση ξένων γλωσσών και στο τραγούδι. Το να ανατρέχεις σε αυτό κάθε φορά που δυσκολεύεσαι είναι μία σημαντική μελέτη. 

​

Ερμηνεία

Ο τραγουδιστής δεν μπορεί να λέει μόνο λέξεις, πρέπει να εξετάζει βαθύτερα το νοημα του στίχου, να κατανοεί την ετυμολογία της κάθε λέξης, να ανασύρει συναισθήματα απο τα προσωπικά του βιώματα, να τα καταθέτει στο τραγούδι την νευρική ένταση, να εκφράζει το πάθος με ενάργεια και να αγαπάει το τραγούδι μέσα απο τον εαυτό του. Ετσι αποδίδεται και μεταφέρεται το νόημα στον ακροατή, και αναπτύσσει την προσωπική του προσέγγιση στο τραγούδι, το ερμηνευτικό phrasing εκφράζει συναισθήματα μεσα απο τις δυναμικές, την αισθητική και καλλιτεχνική ταυτότητα, που να φέρει την σφραγίδα του. Η κάθε λέξη έχει το δικό της συναίσθημα. Προέρχεται απο τη σκέψη, απο μια πράξη, απο αυτό που ένοιωσε η ψυχή. Δημιουργεί εικόνες, γεννά ατμόσφαιρα. Στόν στίχο πρέπει να δίνεται μουσικότητα γιατί ο λόγος είναι μουσική.  Αυτή είναι η αληθινή ερμηνεία.

Είναι σημαντικό για την ερμηνεία, ο τραγουδιστής να διαβάζει ποίηση και θέατρο ώστε να εμβαθύνει στον λόγο, στη σημασία κάθε λέξης, στην ανθρώπινη κατάσταση και στη δύναμη της έκφρασης.

​

Ερμηνεία

Ο τραγουδιστής δεν μπορεί να λέει μόνο λέξεις. Πρέπει να κατανοεί τι λέει, ώστε το νόημα να αποδίδεται και να μεταφέρεται στον ακροατή. Πολλοί νέοι σύγχρονοι τραγουδιστές δεν καταλαβαίνουν τι πραγματικά λένε, και απο την εμπειρία μου αυτό ειναι ένα συχνό και ουσιαστικό πρόβλημα.

Η ερμηνεία περιλαμβάνει την κατανόηση του κειμένου, την προσωπική προσέγγιση στο τραγούδι, το ερμηνευτικό phrasing, τη χρήση των δυναμικών, τη σχέση της φωνής με την αρμονία και τη δημιουργία της κατάλληλης αισθητικής και συναισθηματικής ατμόσφαιρας.

Στόχος είναι η ανάπτυξη μιας προσωπικής καλλιτεχνικής ταυτότητας, ώστε η ερμηνεία να φέρει τη δική σου σφραγίδα.

 

​Αυτοσχεδιασμός

Ο φωνητικός αυτοσχεδιασμός αποτελεί βασικό στοιχείο της εκπαίδευσης στο Jazz και στο σύγχρονο τραγούδι.

Η μελέτη του ρυθμού, της μελωδίας, των κλιμάκων, της αρμονίας και του phrasing δίνει στον τραγουδιστή τα εργαλεία για να κινηθεί δημιουργικά μέσα στη μουσική και να αναπτύξει προσωπική μουσική έκφραση. Οι παύσεις, οι τονισμοί, δίνουν καινούργια έκφραση. Η αυτοσχεδιαστική σκέψη δεν περιορίζεται στη Jazz. Αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την ανάπτυξη της μουσικότητας και της εκφραστικής ελευθερίας του σύγχρονου τραγουδιστή.

 

​Αλληλεπίδραση με τους μουσικούς

Ο τραγουδιστής είναι μουσικός και χρειάζεται να μπορεί να ακούει, να ανταποκρίνεται και να αλληλεπιδρά μουσικά με τους άλλους μουσικούς.  Μιά βασική αρχή είναι το duo, η συνεργασια μεταξύ τραγουδιστή και πιανίστα, καλλιεργεί ιδιαίτερα την ακρόαση, τον χρόνο, το phrasing και την άμεση μουσική ανταπόκριση. Η εμπειρία αυτή βοηθά τον τραγουδιστή να λειτουργεί ουσιαστικά μέσα σε πρόβα, ηχογράφηση ή ζωντανή εκτέλεση και μετέπειτα, η ένταξή του σε ένα μουσικό σύνολο, rhythm section, γίνεται ευκολότερη.

​

Ηχογράφηση και Performance

Η ηχογράφηση αποτελεί σημαντικό εργαλείο αυτοπαρατήρησης και αξιολόγησης της φωνής, της μουσικής ακρίβειας, του phrasing και της ερμηνείας. Η εκπαίδευση του επαγγελματία τραγουδιστή περιλαμβάνει και την εξοικείωση με τις πραγματικές συνθήκες της ηχογράφησης και της ζωντανής performance.

Ο τραγουδιστής μαθαίνει να προσαρμόζει την ερμηνεία και την τεχνική του στις απαιτήσεις του μικροφώνου, του studio, της ζωντανής εκτέλεσης και της συνεργασίας με τους μουσικούς.

​

Καλλιτεχνική ταυτότητα

Η τεχνική, η μουσική γνώση, η ερμηνεία, το ρεπερτόριο και η εμπειρία οδηγούν σταδιακά στη διαμόρφωση της προσωπικής καλλιτεχνικής ταυτότητας του τραγουδιστή. Δεν πρέπει να υιοθετείς την νοοτροπία «έτσι τραγουδάνε όλοι» γιατί δεν ξεφεύγεις απο το τυποποιημένο τραγούδι και τα εκφραστικά στερεότυπα. Στόχος δεν είναι να τραγουδούν όλοι με τον ίδιο τρόπο, αλλά να αποκτήσει κάθε τραγουδιστής τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί τη φωνή και τη μουσική του γνώση με προσωπικότητα, αισθητική συνέπεια και καλλιτεχνική ελευθερία. Δηλαδή, ο ήχος του να είναι εύκολα αναγνωρίσιμος και να έχει ταυτότητα.

​

​