Η διαδικτυακή μάθηση στην φωνητική

Η διαδικτυακή μάθηση είναι ένας εναλλακτικός τρόπος σπουδών που αντί να πηγαίνετε σε αίθουσες διδασκαλίας, σπουδάζετε εξ αποστάσεως. Μπορείτε να κάνετε μάθημα από οπουδήποτε, όπου κι αν βρίσκεστε στον κόσμο, από το σπίτι ή όπου αλλού επιλέξετε, μέσω του διαδικτύου. Η αληθινή διευκόλυνση της διαδικτυακής μάθησης έγκειται στο ότι προσαρμόζεται τέλεια στον τρόπο ζωής σας και τις ανάγκες σας. Σας προσφέρει ευελιξία την ώρα και την μέρα που σας βολεύει καλύτερα.

Μετά το λόκντάουν του 2020, τα διαδικτυακά μαθήματα αποτέλεσαν την μοναδική γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ δάσκαλων και μαθητών σε όλους τους εκπαιδευτικούς τομείς.

Όταν το ίντερνετ μπήκε στη ζωή μας, από τα τέλη του 1990, υπήρχαν ήδη online μαθήματα και e-learning, στα μεγάλα πανεπιστήμια, αλλά και οι πιο πρωτοποριακοί δάσκαλοι, ειδικά στο εξωτερικό, το χρησιμοποιούσαν συστηματικά με μαθητές από όλον τον κόσμο που δεν είχαν την δυνατότητα να ταξιδέψουν π.χ. στην Αμερική, λόγω οικονομικών δυσκολιών ή λόγω απουσίας στο εξωτερικό κ.λ.π. 

Μια πρωτοποριακή περίπτωση μαθήματος φωνητικής εξ αποστάσεως έγινε το 1988. Το περίφημο μάθημα του Seth Riggs που διδάσκει τον Michael Jackson όταν έλειπε σε παγκόσμια περιοδεία, στο Bad Tour. Το μάθημα έγινε σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου από το ...τηλέφωνο!!! Το παραθέτω παρακάτω.

Τεχνολογία, εφαρμογές και η ταχύτητα του ίντερνετ

Με την εξέλιξη της τεχνολογίας το μάθημα πλέον γίνεται μέσα από την οθόνη ενός υπολογιστή, ενός τάμπλετ ή ενός κινητού τηλεφώνου.

Τα μουσικά διαδικτυακά μαθήματα και ειδικά του τραγουδιού λειτουργούν όταν ο καθηγητής γνωρίζει πώς να τα κάνει. Για την σπουδή του τραγουδιού όπου μαθητής και δάσκαλος χρειάζεται να συγχρονίζονται, ειδικά στις ασκήσεις της αναπνοής και του ρυθμού, είναι καλό να βρούμε μία εφαρμογή που να μπορεί να το κάνει.

Υπάρχουν τα κλασικά λογισμικά και οι εφαρμογές όπως είναι το zoom, το viber, το microsoft teams και το messenger. Δεν έχουν την άριστη ποιότητα, δεν έχουν συγχρονισμό αλλά κάνουν την δουλειά τους.

Οι πιο προχωρημένες εφαρμογές και λογισμικά που κυκλοφορούν αυτή τη στιγμή, και έχουν δημιουργηθεί από μουσικούς για μουσικούς, είναι το mooz και το  jamkazam, που δεν είναι μόνο για μαθήματα αλλά και για πρόβες και διαθέτουν και «δωμάτια», δηλαδή διαχωρισμό της οθόνης σε παράθυρα ώστε ο ένας να βλέπει τον άλλον αλλά και τον εαυτό του.

Το θέμα εδώ, είναι ότι υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις για τον συγχρονισμό: μαθητής και δάσκαλος, ή οι μουσικοί του γκρουπ που κάνουν πρόβα, χρειάζεται να έχουν πολύ καλή ταχύτητα στο ίντερνετ, πάνω απο 100 Mbps download (λήψη) και πάνω απο 25 upload (μεταφόρτωση).

Είναι προφανές ότι μιλάμε για οπτική ίνα η οποία προσφέρει υψηλές ταχύτητες. Συνήθως το 100 mbps έχει 90 λήψη και 10 μεταφόρτωση, δηλαδή αργή ταχύτητα για τον συγχρονισμό, πράγμα που δεν βοηθάει καθόλου. Για τις ανάλογες απαιτήσεις χρειάζεστε σύνδεση με ταχύτητες τουλάχιστον 200 Mbps download (για λήψη) .

Στην Ελλάδα, εν έτει 2025, δεν έχει εγκατασταθεί δίκτυο οπτικής ίνας σε όλα τα μέρη της, αλλά σε κάποιες περιοχές. Απ' ότι μαθαίνουμε, τους επόμενους μήνες θα έχει εγκατασταθεί σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας. Ευελπιστούμε. 

Θετικά και αρνητικά

Ανάλογα με τον τρόπο που εφαρμόζεται το μάθημα και τις ανάγκες του κάθε μαθητή στα θετικά θα περιλαμβάναμε:

• Εξοικονόμηση χρόνου και κόστους: Δεν χρειάζονται μετακινήσεις, άρα μείωση εξόδων (καύσιμα, εισιτήρια, κίνηση στους δρόμους ή αναμονή σε στάσεις).

• Εγχώρια αλλά και διεθνή σεμινάρια που ίσως να μην είναι διαθέσιμα στην πόλη σου.

• Μπορείς να κάνεις συμπληρωματικά ή έκτακτα μαθήματα όταν έχεις ανάγκη (σε περίπτωση κρυώματος ή κλεισίματος της φωνής εν όψει μιας συναυλίας)

• Το σημαντικότερο: αν χάσεις κάποια μαθήματα μπορείς να διατηρείς την φόρμα σου

• Εχεις προσωπικό ρυθμό, προχωράς με τον δικό σου ρυθμό

• Ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων: Οι μαθητές μαθαίνουν να χρησιμοποιούν πλατφόρμες, εργαλεία και τεχνολογίες που είναι χρήσιμες και επαγγελματικά.

Η δική μου ιστορία στα online μαθήματα

Προσωπικά, ξεκίνησα να κάνω διαδικτυακά μαθήματα το 2006 για να μάθω την τεχνική του Speech Level Singing με ιδιαίτερα μαθήματα και τελείωσα το 2013. Οι δάσκαλοί μου έμεναν σε: Νέα Υόρκη, Λος Αντζελες και Λας Βέγκας. Δεν ήταν οικονομικά εφικτό να μένεις στην Αμερική για τόσα χρόνια.

Το 2009 εγγράφηκα στο πρόγραμμα Teacher Training του Speech Level Singing International, ειδικό για την εκπαίδευση δασκάλων φωνητικής, με μαθήματα φωνητικής οnline, με διάβασμα των εκπαιδευτικών βιβλίων και εξετάσεις και έτσι πήρα την πιστοποίηση εκπαίδευσης δασκάλου φωνητικής του SLS, παρακολουθώντας αυτά τα πρωτοποριακά μαθήματα. Νοιώθω τυχερή που πήρα τόσες γνώσεις με το e-learning. Ομως, δεν έμενα εκεί.

Φυσικά, πήγαινα στο εξωτερικό κάθε χρόνο για να συναντήσω τους δασκάλους μου απο κοντά, πήγαινα σε master classes, workshops, έκανα ιδιαίτερα μαθήματα, σε Los Angeles, Λονδίνο, Γκράτς, Μιλάνο κ.α. όπου γνώρισα προσωπικά τον Seth Riggs και έκανα μαθήματα μαζί του.

Είναι σημαντικό να αναζητάτε αξιόπιστους δασκάλους για την σπουδή του τραγουδιού online, αφού ο δάσκαλος πρέπει να είναι εκπαιδευμένος στο να ακούει και την παραμικρή λεπτομέρεια στον ήχο, για να διορθώνει τον τραγουδιστή.

Φαντασθείτε ότι τα μαθήματα online τα κάνω εδώ και 20 χρόνια σχεδόν. Έχω διδάξει μαθητές από όλο τον κόσμο, απο Ρωσία μέχρι Ινδία και Ευρώπη, όταν οι ταχύτητες ήταν χαμηλές παγκοσμίως και στην Ελλάδα υπήρχε μόνο η ταχύτητα 24 Mbps.

Οπότε, για μένα είναι κάτι που το κάνω με μεγάλη εξοικείωση έστω και αν, εν έτει 2025, σε πολλά μέρη της Ελλάδας οι ταχύτητες είναι χαμηλές.

Ευελπιστούμε μέσα στα επόμενα χρόνια να μην υπάρχει μέρος στην Ελλάδα που να μην έχει οπτική ίνα.

Πέρα απο αυτό, για μένα είναι πάρα πολύ σύνηθες και το κάνω με μεγάλη ευκολία, λόγω της μεγάλης εμπειρίας. Γι' αυτό και υπάρχει εξέλιξη στους μαθητές μου. Αυτό φαίνεται όταν συναντιόμαστε από κοντά. Σε λίγα μαθήματα η φωνή έχει ανοίξει και φαίνεται η δουλειά που έχει γίνει για μήνες.

Στα θετικά είναι ότι στα online μαθήματα τα κόστη μειώνονται. Η μάθηση στην τάξη ή στην αίθουσα σημαίνει ότι χρειάζεται να μετακινείστε. Οδήγηση, στάθμευση, μετακίνηση - όλα αυτά αθροίζονται. Αυτά τα κόστη σχεδόν εξαφανίζονται όταν μαθαίνετε διαδικτυακά. 

Με την αυξανόμενη μετάβαση στη διαδικτυακή διδασκαλία, και οι καθηγητές αναβαθμίζουν τις δεξιότητές τους. Εξετάζουν συνεχώς πώς να κάνουν τη διαδικτυακή μάθηση διασκεδαστική και πιο ελκυστική.

Το να υπενθυμίζετε στον εαυτό σας γιατί μαθαίνετε μπορεί να είναι χρήσιμο και συχνά να σας βοηθήσει να βρείτε το κίνητρό σας, τι λειτουργεί για εσάς.

Ένα άλλο πράγμα που πρέπει να προσέξετε είναι η κόπωση της οθόνης.

Είναι πραγματικό. Κάντε λοιπόν μια βόλτα, προγραμματίστε διαλείμματα και εγκαταστήστε φίλτρα μπλε φωτός όπως το f.lux στις οθόνες σας για να βοηθήσετε.

Και τώρα, τα μειονεκτήματα…

Υπάρχει μια κοινωνική πλευρά της μάθησης στην αίθουσα που είναι δύσκολο να αναδημιουργηθεί διαδικτυακά. Η κοινωνικοποίηση,

• Έλλειψη διαπροσωπικής επαφής: Η απουσία φυσικής παρουσίας μπορεί να μειώνει την αίσθηση συνεργασίας και κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Ωστόσο, λογισμικό ψηφιακών συσκέψεων όπως το Zoom έχει υιοθετήσει μια λειτουργία  «δωματίων», τα λεγόμενα «παράθυρα» και αυτό μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να αισθάνονται πιο συνδεδεμένοι.

  
  

• Τεχνικά προβλήματα: Κακή σύνδεση στο διαδίκτυο με διακοπές ή βλάβες στον υπολογιστή μπορούν να διακόψουν το μάθημα. Η χαμηλή ταχύτητα συνήθως ευθύνεται στο να μην ακούγονται κάποιες περιοχές της φωνής, συνήθως οι ψηλές. Για τον δάσκαλο αυτό είναι ένα εμπόδιο.

• Πειθαρχία και αυτοοργάνωση: Χρειάζεται μεγαλύτερη αυτοπειθαρχία, γιατί εύκολα κάποιος αποσπάται. Απαιτεί καλή διαχείριση του χρόνου και ένα στοιχείο ρουτίνας για να συνεχιστεί η προσπάθεια.

  
  

• Περιορισμένη πρακτική εμπειρία: Στα μαθήματα πρεπει να ακούγεται ο φυσικός ήχος της φωνής σε μια αίθουσα, και οι δυναμικές του, τόσο για τον δάσκαλο, όσο και για τον μαθητή, και όχι μέσα από ηχεία. Συναντήσεις που απαιτούν μαθήματα τύπου φωνητικού εργαστηρίου ή έλεγχο του σωματος του τραγουδιστή, π.χ. στάση του σώματος κ.α., η online διδασκαλία δεν είναι πάντα αποτελεσματική.

  
  

• Αίσθηση απομόνωσης: Ορισμένοι μαθητές νιώθουν μόνοι και δυσκολεύονται να διατηρήσουν το κίνητρό τους.

  
  

Γιατί είναι σημαντική η διαδικτυακή μάθηση;

Αν το συνοψίσουμε, η απάντηση είναι απλή:

Η τεχνολογία εξελλίσσεται και οι αλλαγές είναι συνεχείς. Oταν σου προσφέρει τόσες ευκολίες και σημαντικές γνώσεις εξ αποστάσεως, γιατί να πεις όχι; Οταν η τεχνολογία βοηθάει, κινείσαι μαζί της, και η αλήθεια είναι ότι τα μαθήματα εξ αποστάσεως λειτουργούν και δεν θα βγεις ζημιωμένος απο αυτά. Φτάνει να μην χαθεί η φυσική επαφή.

Επίσης, είναι σημαντικό να ηχογραφούνται ή να βιντεοσκοπούνται τα μαθήματα για να μελετάμε μόνοι μας στο σπίτι ώστε και να παρατηρούμε με ησυχία τα λάθη μας. Αρα, δεν μας διδάσκουν πλέον πώς να χρησιμοποιούμε την τεχνική, αλλά συνήθως χρειάζεται να την ανακαλύψουμε μόνοι μας — και εκεί ακριβώς η διαδικτυακή μάθηση μπορεί να ενισχύσει τις δεξιότητές σας.

Η διατήρηση των δεξιοτήτων σας μένει πάντα ενημερωμένη, η επαφή με το μάθημα είναι συνεχόμενη και ποτέ δεν νιώθεις «ντεφορμέ» όταν οι συνθήκες δεν επιτρέπουν την φυσική επαφή. Μπορεί κάποιοι μαθητές να μένουν στην επαρχία. Αν υπάρχει απόσταση είναι απαραίτητος αυτος ο τροπος μάθησης.​

Σίγουρα, όμως, αν ακολουθείτε αυτήν την πορεία, η φυσική επαφή στον ίδιο χώρο, θα πρέπει να γίνεται κατά διαστήματα . Ειναι θεμιτό να κάνετε τουλάχιστον μία φορά τον μήνα απο κοντά με τον δάσκαλο, με φυσική επικοινωνία και θα εκπλαγείτε ευχάριστα όταν δείτε την εξέλιξή σας και διαπιστώσετε ότι κανένα online μάθημα δεν πήγε χαμένο!

Καλή μελέτη!!!